O niezwykłych właściwościach czarnuszki wiedzieli już starożytni – w grobowcu Tutenchamona znaleziono m.in. fiolkę z olejem z czarnuszki. Czarnuszka siewna (Nigella sativa), zwana także czarnym kminem czy kminem egipskim. To niepozorna roślinka o charakterystycznych białych lub niebieskich kwiatkach, posiadająca drobne ziarenka o ogromnej mocy.

 

czarnuszka
Czarnuszka siewna

 

Czarnuszka to prawdziwa skarbnica związków biologicznie aktywnych! Nasionka czarnuszki bogate są przede wszystkim w nienasycone kwasy tłuszczowe, olejki eteryczne oraz olejek lotny, zawierający tymochinon.

Roślina ta zawiera także wiele substancji przeciwutleniających, takich jak: flawonoidy, beta-karoten czy witaminę E, które hamują procesy oksydacyjne, spowalniając procesy starzenia się skóry. W czarnuszce znajdują się również witaminy z grupy B oraz składniki mineralne, takie jak: wapń, magnez, potas, cynk, selen, żelazo.

 

ziarna czarnuszki
Maleńkie ziarenka o wielkiej mocy

 

Czarnuszkę można stosować zarówno zewnętrznie (na skórę, włosy i paznokcie), jak i wewnętrznie. Najczęściej używa się ziarenek (w całości lub zmielonych) bądź tłoczonego na zimno oleju.

Zawarte w czarnuszce siewnej związki mogą pozytywnie działać na naszą odporność, dlatego warto zainteresować się nią szczególnie teraz w sezonie jesienno-zimowym.

 

Kuchnia pachnąca czarnuszką

Nasiona czarnuszki siewnej odznaczają się charakterystycznym, ostrym muszkatołowo-korzennym aromatem, dlatego dodadzą wyrazistości zwłaszcza potrawom z delikatnego mięsa, jak jagnięcina i drób.

 

czarnuszka
Czarnuszka świetnie komponuje się z pieczywem

 

Bardzo dobrze komponują się także z sałatkami, marynatami, a przede wszystkim, z  pieczywem. Niektórzy przed dodaniem do potraw nasion czarnuszki prażą je, by jeszcze bardziej uwydatnić ich aromat. Całe lub zmielone ziarenka można dodawać z powodzeniem do zup, kanapek, bigosu oraz duszenia i kiszenia warzyw.

Z czarnuszką doskonale smakują jaja, zwłaszcza w postaci past, a także twarożki, sery czy rozmaite dipy. Mielone ziarna świetnie sprawdzą się w kuchni jako zamiennik czarnego pieprzu – są równie pikantne, a nie podrażniają żołądka.

Czarnuszka stanowi także składnik niektórych mieszanek przyprawowych jak garam masala czy mieszanki panch phoron. To m.in. ta przyprawa nadaje specyficzny smak indyjskim potrawom.

Niepowtarzalny aromat nadaje winom i nalewkom domowej roboty. Można stosować ją także w postaci naparów, herbatek czy np. jako składnik maseczek i peelingów.

Pyszny krem z pomidorów i papryki z dodatkiem czarnuszki

– 1 płaska łyżka zmielonej czarnuszki,

– 4 duże pomidory malinowe,

– 2 czerwone papryki,

– 1 cebula,

– 1 ząbek czosnku,

– sól do smaku,

– świeża bazylia do dekoracji.

 

zupa z czarnuszką
Zmielone ziarenka doskonale podkreślą smak niejednej zupy

 

Paprykę umyć i włożyć do piekarnika nagrzanego na  200 stopni. Piec do miękkości i lekkiego przypieczenia skórki. Następnie zawinąć w folię aluminiową lub włożyć do foliowego woreczka na 10 minut. Dzięki temu z łatwością pozbędziemy się skórki. Umyte pomidory sparzyć i również obrać ze skórki. Drobno poszatkowaną cebulę wrzucić na rozgrzany olej, dodać sól i zmieloną czarnuszkę i wszystko podsmażyć przez chwilę.

 

Następnie dodać posiekany czosnek i smażyć dwie minuty. Na koniec wrzucić paprykę i pomidory, dolać  ½ litra wody i dusić około pół godziny. Zupę zmiksować na gładki krem i podawać z listkami świeżej bazylii. Smacznego!

 

 

Olej z czarnuszki – złoto faraonów

Olej z czarnuszki ma bardzo wyrazisty korzenny smak i aromat, a jego barwa przechodzi od miodowej do ciemnobrązowej. W kuchni może być stosowany wyłącznie na zimno. Obróbka termiczna niszczy bowiem zawarte w nim substancje aktywne.

Olej z czarnuszki stanowi idealny dodatek do sałatek, koktajli, zup, sosów, twarogów, kasz itp. Poza dodawaniem go bezpośrednio do potraw może być spożywany samodzielnie, np. 1–2 razy dziennie po 1 łyżeczce przez osoby dorosłe.

Olej z czarnuszki należy przechowywać w ciemnej butelce, chroniąc przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych, najlepiej w lodówce przez 3 miesiące od otwarcia. Nie należy obawiać się zmętnienia, to proces jak najbardziej naturalny.

 

Olej z czarnuszki
Olej z czarnuszki

 

Sałatka z rukoli i szpinaku

2 garści rukoli,

2 garści świeżego szpinaku,

10 pomidorków koktajlowych,

2 szalotki,

twardy ser kozi,

 2 łyżki oleju rzepakowego,

2 łyżki octu winnego,

łyżeczka oleju z czarnuszki,

1 łyżka musztardy dijon,

2 łyżki miodu manuka,

pieprz, sól.

Pomidorki koktajlowe pokroić na pół, szalotkę obrać i pokroić w piórka. Ser kozi zetrzeć na tarce o grubych oczkach, wymieszać z rukolą i szpinakiem, doprawić solą i pieprzem. Oleje wymieszać z octem winnym, musztardą o miodem. sałatkę polać sosem i odstawić na 20 min, aby smaki się połączyły.

 

Zdjęcia:

  1. https://pixabay.com/pl/kwiat-czarnuszka-ro%C5%9Blina-niebieski-3446875/
  2. https://foter.com/photo2/nigella-sativa-seeds/
  3. https://foter.com/fff/photo/4051638203/e4ed13e229/
  4. https://pixabay.com/pl/zupa-pomidor-miska-narzut-zio%C5%82a-2538888/
  5. https://pixabay.com/pl/czarnuszka-ro%C5%9Blina-216510/

 

 

 

 

1